Άνθρωποι της Αμμοχώστου
29/11/2011
Μαρία Τούρου

 

Μαρία Τούρου
 
Η Μαρία Τούρου γεννήθηκε το 1943 στην Αμμόχωστο. Σπούδασε ζωγραφική, σχέδιο και λιθογραφία στο Λονδίνο, Ιταλία και Η.Π.Α. (Hammersmith School of Art and Building, Λονδίνο 1960 – 1966, Positano Art workshop, Italy , 1962 – 1963. Γραφικές Τέχνες στο Marylebone Art Institute, Λονδίνο 1966 στο Camden Art Institute 1973 και στη Corcoran School of Art της Ουάσιγκτον (1983).
 
Έχει στο ενεργητικό πάνω από 30 ατομικές εκθέσεις και έλαβε μέρος σε πολλές σημαντικές ομαδικές στην Κύπρο και το εξωτερικό. Έργα της βρίσκονται στην πινακοθήκη του Δήμου Λάρνακας, στην Κρατική Πινακοθήκη Λευκωσίας, στο Museo de Arte Modrno, Κολομβία,σε ιδιωτικές συλλογές όπως του νομπελιίστα για το DNA Σερ Φράνσις Κρικ.  κ.α.
 
Δίδαξε τέχνη σε σχολεία μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο, στην Κολομβία, σε Κέντρα Τεχνών στην Ουάσιγκτον όπου και διετέλεσε διευθύντρια και στο Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν.
 
Τώρα ζει και δημιουργεί στο χωριό Πάνω Λεύκαρα.
 
Για την τέχνη της Τούρου γράφηκαν ανάμεσα σ’ άλλα:
 
  • Η ζωγραφική της κινείται στο πλαίσιο της αφαίρεσης και του σουρεαλισμού με συμβολικές προεκτάσεις. Στα έργα της που διακρίνονται για τις πλούσιες χρωματικές διαβαθμίσεις προσδίδει ονειρικό χαρακτήρα και μεταφυσική διάσταση σε ευθεία αντιστοιχία με ψυχικές καταστάσεις, ένταση και συναισθηματική αγωνία.
  • Ο Γκλυν Χιους, ζωγράφος και κριτικός τέχνης αναφέρει: «Οι ρευστές φιγούρες της μοιάζουν να επιπλέουν πάνω στο καμβά και η ζωγραφική τους ποιότητα είναι επίσης εξαιρετική. Τα έργα της είναι έξοχα ελεύθερα από ακαδημαϊκές και κλασσικές επιταγές. Τα ταξίδια της τής έχουν αποφέρει αισιοδοξία και ζωντάνια. Η φαντασία και η αισθητική ευαισθησία ταξιδεύουν σε χώρους όπου, όταν το υποσυνείδητο έρθει στην επιφάνεια, στο φως, παράγει εκπληκτικά έργα».
  • Ο Εδουάρδος Εσκομπάρ, ποιητής και κριτικός τέχνης αναφέρει: «Η Μαρία Τούρου ανακάλυψε στην τρυφερή ηλικία των πέντε χρόνων πως η Ζωγραφική ήταν η μοίρα της και δεν σταμάτησε από τότε. Τα έργα της αντανακλούν ψυχές ενωμένες στη μοναξιά και τον ερωτισμό, πλάσματα που η σιωπή τους ανθίζει, έκπτωτους αγγέλους στις ερήμους της γης, ιπτάμενες μορφές χωρίς φτερά – και μια έκρηξη ζωηρών χρωμάτων – άλλοτε έντονων και ζεστών και άλλοτε απαχών και ωχρών παστέλ».
  • Λόγω ων εκτεταμένων ταξιδιών της στο Μεξικό, Κεντρική και Νότιο Αμερική, θα ήταν εύκολο να συμπεράνει κανείς πως η χρωματική της αίσθηση πηγάζει από εκείνα τα μέρη του κόσμου. Όμως η Μαρία πάντοτε είχε αυτή την ανοιχτή προσέγγιση στο χρώμα. Μια προσέγγιση ταυτόχρονα απατηλή, καθώς τα ροζ και τα πορτοκαλιά είναι τόσο απατηλά όσο και χαρούμενα.
  • Σημαντική δημιουργός με πλούσια καλλιτεχνική δραστηριότητα, η Μαρία Τούρου εκθέτει στην Αποκάλυψη. Με το ιδιόμορφο εικαστικό της έργο, η Τούρου ανήκει στους καλλιτέχνες που έχουν καθορίσει και στιγματίσει την πρωτοποριακή σύγχρονη ιστορία της τέχνης στην Κύπρο. Μέσα από τις εμπειρίες και γνώσεις από τα ταξίδια της, το έργο της μοιάζει οικουμενικό και απόλυτα ελεύθερο. Ο νέος κύκλος της δουλειάς της περιλαμβάνει έργα σε μεγάλα και μικρά τελάρα με ακρυλικό και λάδι σε καμβά. – Φιλελεύθερος, 23 Μαίου 2008
  • Η Μαρία Τούρου κάνει υδατογραφίες και χρησιμοποιεί υλικά όπως λάδι σε καμβά, ακρυλικό σε καμβά, λαδομπογιές, λαδοπαστέλ. Φτιάχνει όμορφη ζωγραφική, αφηρημένη, που δεν μπορώ να την εξηγήσω αλλά που μου δημιουργεί μια καλύτερη διάθεση για μένα, για εκείνην και για τον κόσμο. Βγάζει από μέσα της υπέροχα φωτεινά χρώματα και μας τα δίναι από πέντε χρονών κοριτσάκι στην Αμμόχωστο μέχρι σήμερα, που καταστάλαξε στο σπιτάκι με τη θέα στα Λεύκαρα. Ακόμα δημιουργεί γλυπτά με παλιά αντικείμενα – ξύλα, μάρμαρα, κομμάτια σίδερο και πέτρα. Έμαθε καλά τρεις – τέσσερις γλώσσες, έζησε στις μισές χώρες του κόσμου, διάβασε απεριόριστο αριθμό βιβλίων, δίδαξε παιδιά ζωγραφική και Αγγλικά, συναναστράφηκε με αριστοκράτες, εκατομμυριούχους, νομπελίστες επιστήμονες, μεγάλους καλλιτέχνες αλλά και με αλήτες, αγρότες, καουμπόηδες και ψαράδες. Κοιμήθηκε σε μέγαρα αλλά και σε καλύβες χωρικών. Μεταξύ μας τώρα, δεν ρώτησα την ηλικία της, είναι υποθέτω κάπου μεταξύ είκοσι και εκατό.
 
Μια τέτοια γυναίκα δεν έχει ηλικία, είναι σαν το βουνό απέναντι, σαν την αίσθηση της άνοιξης που ήρθε πρόωρα φέτος, τουλάχιστον όπως τη νιώθω έτσι καθισμένος στην πλακόστρωτη αυλή της.  Κανένας άντρας δεν κατόρθωσε να την κατακτήσει – τουλάχιστον όχι για πολύ και όχι ολοκληρωτικά. Προσπάθησαν πολλοί, μα ήταν μάταιος ο κόπος τους – οι άντρες θέλουν πάντα εκείνο που δεν μπορούν να έχουν. Έμεινε για σύντομα διαστήματα σε κάποιες σχέσεις, αλλά έφευγε πάντα για να εξερευνήσει μιαν άλλη χώρα, για να δοκιμάσει μια νέα πιθανότητα. Δεν έπαιρνε μαζί της ούτε μεγάλους λογαριασμούς σε τράπεζες ούτε βαριά κι ανοικονόμητα έπιπλα. Τίποτε που να την καθηλώνει και να περιορίζει τις κινήσεις της.
 
Συμπέρασμα; Ποιο συμπέρασμα;
Δεν υπάρχει συμπέρασμα σε αυτήν την ιστορία.
Η ελευθερία του μυαλού. Η ελευθερία του σώματος. Η ικανότητα να ζωγραφίζει. Αυτή είναι η περιουσία και η ελευθερία της που την κουβαλά ανάλαφρη στο μυαλό της και την περιφέρει γελεστή στα υψώματα των Λευκάρων, ενώ μαζεύει λουλούδια και βότανα. Ή στο σπίτι – στούντιο ενώ καταπιάνεται με κουτσοδούλια, ενώ κτίζει και χαλά τοίχους, ενώ στερεώνει μεντεσέδες που χαλάρωσαν, ενώ τσαπίζει σοτν κήπο της, ενώ επεξεργάζεται τον επόμενο πίνακά της. – Μάριος Δημητρίου, Εξ Αφορμής, Σημερινή, 25 Φεβρουαρίου 2007.
 
  • Τα χρώματα παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας. Η ενέργεια την οποία εκπέμπουν μπορεί να μας επηρεάσει αρνητικά ή θετικά. Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο λαός, γι’ αυτό και τα χρώματα της λαϊκής τέχνης είναι πάντα λαμπερά και ευχάριστα. Εκτός από τις ιδιότητες των συγκεκριμένων χρωμάτων, σημαντικοί είναι επίσης οι χρωματικοί αλληλοεπηρεασμοί και οι σχέσεις μεταξύ τους, που δημιουργούν διαφορετικά ενεργειακά αποτελέσματα. Η ζωγράφος Μαρία Τούρου έχει μελετήσει τις ιδιότητες και τη σχέση των χρωμάτων με τον άνθρωπο. Για όλα αυτά θα μιλήσει σήμερα στις 7 μ.μ. στο Κέντρο Σύγχρονης τέχνης Διάτοπος. Η ομιλία γίνεται στα πλαίσια της ατομικής της έκθεσης «Χωρίς όρια: Αφιερώματα και Διαμαρτυρίες» που θα παρουσιάζεται στο Διάτοπο μέχρι τις 24 Νοεμβρίου – Εφημερίδα Πολίτης, 14 Νοεμβρίου 2001
  • «Χωρίς Όρια» - Αφιερώματα και διαμαρτυρίες»: Πρόκειται για μια σειρά έργων αποτέλεσμα της έρευνας της ζωγράφου που εντάσσεται στο μεγαλύτερο κεφάλαιο της τέχνης του 20ου αιώνα, αυτού της αφαίρεσης. Ξεκινώντας από τη μελέτης της φύσης – κατά τον Σεζάν το μεγαλύτερο δάσκαλο των καλλιτεχνών – παίρνει χρώματα, σχήματα, γραμμές, όγκους που στη συνέχεια απελευθερώνει από το περιγραφικό και ανεκδοτολογικό τους νόημα, κρατώντας τις σημειολογικές συμβολικές και εκφραστικές τους αξίες. Από τα χρώματα κρατά ακόμη την ενέργεια που εκπέμπουν, τους τόνους, τις εντάσεις. Από τις γραμμές και τα σχήματα, την κίνηση, τις σχέσεις, τους ρυθμούς και την ισορροπία. Χρώματα, σημεία, γραμμές και σχήματα γίνονται αυτόνομα εκφραστικά μέσα για να αποδώσουν με απόλυτη ελευθερία όχι πια τον εξωτερικό κόσμο, αλλά την πνευματική πλευρά της φύσης, μαζί με τα συναισθήματα και την εσωτερική αλήθεια της ζωγράφου. Η Μαρία Τούρου συσσώρευσε πολλές εμπειρίες και γνώση στις περιπλανήσεις στους δρόμους του κόσμου, σε χώρους με πανάρχαιους πολιτισμούς και πολιτιστική συνέχεια, αλλά και σε χώρους όπου υπάρχει ένας σύγχρονος και ρηξικέλευθος εικαστικός προβληματισμός. Εμβαθύνοντας και αναλύοντας τα αποθέματά της, βρίσκει τη δικής της μορφοπλαστική γλώσσα, για να δώσει έργα που αναζητούν την τάξη μέσα από το χάος και την ελπίδα μέσα από την απελπισία. Έργα που μετατρέπουν το φόβο σε κουράγιο και ομορφαίνουν με το όνειρο την πραγματικότητα. Φιλελεύθερος, 30 Οκτωβρίου 2001