Άνθρωποι της Αμμοχώστου
29/11/2011
Ασπρόφτας Αντρέας

 

Αντρέας Ασπρόφτας (1919 – 2004)
 
Ο Αντρέας Ασπρόφτας γεννήθηκε στο κατεχόμενο χωριό Τρυπημένη στις 2 Απριλίου 1919 και πέθανε στη Λευκωσία στις 10 Ιουλίου 2004.
 
Δάσκαλος του στο Δημοτικό ήταν ο Χριστόδουλος Κάνθος, πατέρας του Τηλέμαχου Κάνθου, ο οποίος αναγνώρισε το ταλέντο του και τον προέτρεψε να συνεχίσει να ασχολείται με την τέχνη. Συνέχισε στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου με καθηγητή στο μάθημα της τέχνης τον Τηλέμαχο Κάνθο, από τον οποίο επηρεάστηκε ουσιαστικά. Στην Αμμόχωστο του δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει ένα άλλο μεγάλο ταλέντο, αυτό της Μουσικής. Τα πρώτα του μαθήματα στο πιάνο τα πήρε στο Λύκειο Ελληνίδων Αμμοχώστου.
 
Το 1937 ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών όπου φοίτησε για 3 χρόνια. Παράλληλα με την Ιατρική παρακολουθούσε νυχτερινά μαθήματα Ζωγραφικής και Μουσικής.
 
Ο πόλεμος τον ανάγκασε να διακόψει τις σπουδές του και έτσι το 1940 επέστρεψε στην Κύπρο. Παρέμεινε για 5 χρόνια στην Κύπρο εργαζόμενος ως γραμματέας στο γραφείο ζύθου που διατηρούσε ο αδελφός του. Παράλληλα μελετούσε ιατρική, με την ελπίδα να συνεχίσει τις σπουδές του.  Ταυτόχρονα ασχολείτο με τη Μουσική και την Ζωγραφική βρισκόμενος σε διαρκή επαφή με τον Τηλέμαχο Κάνθο. Δεν μπόρεσε να συνεχίσει τις σπουδές του στην Ιατρική λόγω οικονομικών δυσκολιών.
 
Πήρε το Πτυχίο Καλών Τεχνών στην Perugia. Μ’ αυτά τα εφόδια εργάστηκε για 28 χρόνια σε σχολές Μέσης Εκπαίδευσης, ως καθηγητής Τέχνης και Μουσικής.
 
Έκανε πολλές ατομικές εκθέσεις όπως και ομαδικές. Την πρώτη του ατομική έκθεση έκανε στις 27 Μαίου 1961 στο χώρο της Ένωσης Νέων «Τράστ» , στη Λευκωσία. Τα εγκαίνια τέλεσε ο Πρόεδρος τότε της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο οποίος και αγόρασε 4 έργα που εκτίθεντο στο Προεδρικό μέχρι το Πραξικόπημα του 1974, οπότε και κάηκαν στις συγκρούσεις.
 
Θεματικά τα έργα του απεικονίζουν την Κυπριακή ύπαιθρο και το φυσικό περιβάλλον.
 
Με την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Αντρέας Ασπρόφτας, πρωτοστάτησε μαζί με τον Αδαμάντιο Διαμαντή, τον Τηλέμαχο Κάνθο, τον Βίκτωρα Ιωννίδη, τον Κώστα Αβερκίου, τον Λευτέρη Οικονόμου, τον Ανδρέα Λαδόμματο, τους Ξάνθο και Φώτο Χατζησωτηρίου, για την σύσταση και λειτουργία του Επιμελητηρίου Καλών Τεχνών – ΕΚΑΤΕ.
 
Φιλοτέχνησε αρκετά βιβλία.  έκανε σατιρικά σκίτσα της πολιτικής επικαιρότητας της εποχής και σχεδίασε διάφορα διαφημιστικά προϊόντα, σκηνικά και άλλα έργα που κόσμησαν διάφορα έντυπα.
 
Συνεζεύχθη την Νίτσα Κραμβή, τέκνα: ένα, άρρεν.
 
 
Για την τέχνη του Αντρέα Ασπρόφτα γράφηκαν ανάμεσα σ’ αλλα:
 
  •  
  • «Τέσσερα χρόνια πέρασαν αφότου ο ζωγράφος Ανδρέας Ασπρόφτας απεβίωσε. Συζητήσεις για τη ζωή και το έργο του έγιναν αρκετές από το φιλικό και ευρύτερο περιβάλλον του ζωγράφου, μέχρι που ένα χρόνο πριν πάρθηκε η οριστική απόφαση από τον υιό του Άκη, η ζωή και το έργο του πατέρα του, να παρουσιασθεί ώστε να δοθεί όλη η έκταση της δουλειάς του ζωγράφου. Έκανε πολλές ατομικές εκθέσει και έλαβε μέρος σε αρκετές ομαδικές, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Έργα του βρίσκονται σε πολλά ιδρύματα, κυβερνητικά κτίρια, πρεσβείες στην Κύπρο και στο εξωτερικό, στην Αρχιεπισκοπή, στο Μουσείο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές. Το κοινό που θα παρευρεθεί θα έχει την ευκαιρία να δει μεγάλο μέρος των συλλεκτικών έργων από την ιδιωτική συλλογή της οικογένειας Ασπρόφτα, πλείστα των οποίων παρουσιάζονται για πρώτη φορά, και που μαρτυρούν την πολυδιάστατη πλευρά του Ανδρέα Ασπρόφτα. Τη βραδυά των εγκαινίων θα παρουσιασθεί και το πρώτο βιβλίο του ζωγράφου, με κείμενα της Ιστορικού Τέχνης, δημοσιογράφου, Μαρίνας Σχίζα, με επιμέλεια του Άκη Ασπρόφτα. » Αλήθεια, 24 Σεπτεμβρίου 2008
  • «Όταν γράφεται η ιστορία της τέχνης, πολλές φορές αφήνει πίσω της καλλιτέχνες σημαντικούς που για τον ένα ή άλλο λόγο δεν τους κράτησε στις σελίδες της. Ένας από αυτούς είναι ο ζωγράφος Ανδρέας Ασπρόφτας (1919 – 2004), το έργο του οποίου, εν πολλοίς άγνωστο, βγαίνει από το ατελιέ του και φωτίζει κρυμμένες πτυχές της εξαιρετικής τέχνης του. Μια μεγάλη αναδρομική έκθεση που δεν έκανε ποτέ ο καλλιτέχνης ενόσω ζούσε και μια έκδοση με κείμενα για τη ζωή και το έργο του, για πρώτη φορά βλέπει τη δημοσιότητα σε εκδήλωση που θα γίνει την Τρίτη στην Πύλη Αμμοχώστου» - Φιλελεύθερος, 5 Οκτωβρίου 2008.
  • «Από την εποχή του 1950 η αγάπη και η προσοχή του κατά μεγάλο ποσοστό ήταν στραμμένη στο κυπριακό τοπίο, πράγμα που μαρτυρούν τα μοναδικά σε τεχνική και ομορφιά παστέλ του. Γύρω στο 1960 ο Ασπρόφτας, στρέφεται ολοκληρωτικά στο τοπίο και αρχίζει πλέον να εξερευνά συστηματικά και να εμπνέεται από την κυπριακή φύση, τα χρώματα, τις αποχρώσεις, τις διαβαθμίσεις του φωτός. Περπατά την Κύπρο βήμα- βήμα και βρίσκει τοπία που μπορούν να ανταποκριθούν στις αισθητικές του αναζητήσεις: Κυθρέα, Αμμόχωστο, Κεφαλόβρυσο, Κερύνεια, Πενταδάκτυλο, Κακοπετριά, Άλωνα, Ασκά. Άρχισε να εμπνέεται από τον άνθρωπο, για να αφοσιωθεί στο τοπίο χρησιμοποιώντας όλα τα υλικά – κάρβουνο, συνική, μολύβι, ακουαρέλα, παστέλ, λάδι, ακριλικό, κουάζ. Ζωγράφιζε σαν από εσωτερική ανάγκη να εγκλωβίσει στον καμβά μοναδικές στιγμές του κυπριακού τοπίου. Η σύνθεση, ο συσχετισμός των χρωμάτων και η μαεστρία με την οποία άπλωνε τις μπογιές στον καμβά του για να τα φιλτράρει μέσα στο κυπριακό φως δημιούργησε έργα απαράμιλλης ομορφιάς, χρωματικών και τονικών αντιθέσεων γεμάτων λυρισμό αλλά και τραγικότητα. Διάλεγε συγκεκριμένες ώρες να στήσει το τριπόδι του, το βαλιτσάκι και τους καμβάδες και περίμενε τις πρώτες αχτίνες του ήλιου να φωτίσουν το τοπίο για να εγκλωβίσει αυτή τη μαγική στιγμή ή περίμενε αργά το απόγευμα  να ζωγραφίσει τις μεστές ακτίνες του ήλιου που έπεφταν στη γη. – Μαρίνα Σχίζα,  Φιλελεύθερος, 5 Οκτωβρίου 2008.
  • «Η έκθεση με τίτλο «Αντρέας Ασπρόφτας 1919 – 2004 – Η άλλη όψη» οργανώνεται από το ΕΚΑΤΕ σε συνεργασία με το γιο του καλλιτέχνη, Άκη Ασπρόφτα. Ανοίγει την Τρίτη 7 Οκτωβρίου στις 7.30 μ.μ στην Πύλη Αμμοχώστου. Τη βραδιά των εγκαινιών θα παρουσιασθεί και βιβλίο, «Αντρέας Ασπρόφτας: το γνωστό και άγνωστο έργο του» Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Μητροπολίτη Κύκκου και Τηλλυρίας, κ.κ. Νικηφόρου. Τα εγκαίνια θα τελέσει ο Δρ. Βάσος Λυσσαρίδης, επίτιμος πρόεδρος της ΕΔΕΚ και επιστήθιος φίλος του καλλιτέχνη. Το βιβλίο θα παρουσιάσει η αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης, Άννα Μαραγκού. « Φιλελεύθερος, 5 Οκτωβρίου 2008
  • «Αν δεκτούμε ότι ο Αδαμάντιος Διαμαντής είναι ο επικός ζωγράφος της Κύπρου και ο Τηλέμαχος Κάνθος ο λυρικός, τότε ο Αντρέας Ασπρόφτας θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως ο μεταφυσικός εικαστικός δημιουργός. Η σχέση αυτή του καλλιτέχνη με τη ζωγραφική αποκαλύπτεται στην αναδρομική έκθεση «Αντρέας Ασπρόφτας, 1919- 2004 – Η άλλη όψη» που παρουσιάζεται στην Πύλη Αμμοχώστου. Μέσα από το άγνωστο έργο του αποκαλύπτεται όχι μόνο ως δεινός δεξιοτέχνης αλλά και δημιουργός που δεν ήθελε να αντιγράψει το κυπριακό τοπία αλλά να μεταφέρει στον καμβά την ψυχή του τόπου.» - Μαρίνα Σχίζα, Φιλελεύθερος, 10 Οκτωβρίου 2008